Rozliczenie VAT przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu i imporcie towarów

Wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru (WNT), czyli zakup od unijnego kontrahenta

Co do zasady, w przypadku zakupu towaru od przedsiębiorcy z innego kraju Unii Europejskiej, podczas kiedy towar zostaje przesłany pomiędzy dwoma krajami Unii Europejskiej (w  tym przypadku do Polski), mówimy o wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów. Zwykle dzieje się to w sytuacji, gdy obie strony to czynni podatnicy VAT, a sprzedaż nie podlega opodatkowaniu na zasadzie VAT marży.

W takim przypadku, nabywca w deklaracji VAT wykazuje zarówno należny VAT, jak i VAT naliczony, który podlega odliczeniu (oczywiście w sytuacji, gdy zakup jest związany z czynnościami opodatkowanymi).

W opisywanej powyżej sytuacji obowiązek podatkowy powstaje w momencie, gdy przez podatnika VAT została wystawiona faktura, jednakże nie później, niż 15-tego dnia miesiąca następującego po miesiącu dostawy towaru w ramach opisywanego WNT.W tym samym momencie przysługuje prawo do odliczenia VAT z danej transakcji- warunkiem jest tu jednak to, by VAT należny został wykazany w odpowiednim okresie rozliczeniowym.

Ważne jest również to, iż przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów obowiązek podatkowy nie jest zależny od daty zapłaty, czyli przykładowo wpłata zaliczki nie ma tu żadnych efektów w kontekście VAT. Powinno się zaniechać dokumentowania takiej zaliczki fakturą zaliczkową, a gdyby nawet została ona wystawiona, nabywca nie uwzględnia jej w rozliczeniu VAT.

Zgodnie z najczęstszą praktyką, kurs stosowany przy przeliczeniu podstawy opodatkowania VAT wyrażonej w walucie to:

– średni kurs NBP na ostatni dzień roboczy przed datą powstania obowiązku podatkowego/ datą wystawienia faktury (jeśli była ona wystawiona, zanim powstał  obowiązek podatkowy);

– odpowiedni kurs Banku Centralnego.

Import towaru

O imporcie towarów mówimy w sytuacji, gdy towar został zakupiony od kontrahenta spoza Unii Europejskiej oraz przywieziony na terytorium Polski.

Poza nielicznymi wyjątkami, obowiązek podatkowy w przypadku importu powstaje w momencie pojawienia się długu celnego, a więc w momencie rzeczywistego sprowadzenia towaru spoza Unii Europejskiej. Rozliczenie VAT nie jest więc uzależnione w tym przypadku od zapłaty zaliczki z tytułu importu towarów.

W przypadku importu, w sposób analogiczny jak przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów, podatnik powinien wykazać VAT należny, a także VAT naliczony, o ile ten podlega odliczeniu.

VAT należny od importu wykazuje się zwykle w zgłoszeniu celnym i należy go zapłacić w ciągu 10 dni począwszy od momentu powiadomienia o wielkości należności podatkowych przez organ celny. W tej sytuacji, podatnik w deklaracji VAT- najszybciej za okres, w którym dostał dokument celny- wykazuje tylko VAT naliczony.

Spełniając określone warunki, podatnik czynny VAT ma jednak możliwość skorzystania ze swego rodzaju uproszczenia- ma możliwość rozliczenie VAT naliczonego i należnego od importu przez deklarację VAT. Aby móc z  tego uproszczenia skorzystać (na podstawie art. 33a ust. 2 ustawy o VAT):

  1. podatnik powinien przedstawić naczelnikowi urzędu celno-skarbowego wydane w ciągu 6 miesięcy poprzedzających dokonanie importu:

– potwierdzenia, że jest się zarejestrowanym jako czynny podatnik VAT;

– zaświadczenia o braku zaległości z wpłatami składek na ubezpieczenie społeczne oraz braku zaległości z wpłatami za każdy z poszczególnych podatków, które to zaległości przekraczałyby  3% kwoty należnych składek oraz kwoty należnych zobowiązań podatkowych dla poszczególnych podatków;

  1. przedstawiciel bezpośredni bądź pośredni (w rozumieniu przepisów celnych) powinien dokonywać zgłoszeń celnych (wyłączając przypadki, gdy podatnik ma status przedsiębiorcy upoważnionego zgodnie z art. 38 unijnego kodeksu celnego bądź też ma pozwolenie na stosowanie uproszczenia wspomnianego w art. 166 oraz art. 182 unijnego kodeksu celnego).

Przy imporcie towarów, podstawa opodatkowania oraz kwota podatku przeliczana jest na walutę polską zgodnie z przepisami celnymi.