Rozliczenie strat z lat ubiegłych – na czym polega?

Rozliczenie strat z lat ubiegłych jest jednym z kluczowych narzędzi dostępnych dla podatników CIT i PIT, które pozwala w legalny sposób obniżyć podstawę opodatkowania, a tym samym – kwotę należnego podatku dochodowego. Umiejętne rozliczanie strat pozwala poprawić płynność finansową firmy i skutecznie planować zobowiązania podatkowe na przyszłość. Czym dokładnie jest strata podatkowa, jak można ją rozliczyć i jakie zmiany zaszły w przepisach w ostatnich latach?

Rozliczenie strat z lat ubiegłych – jak odliczyć stratę w podatkach?

Rozliczenie strat z lat ubiegłych to jedna z form legalnej optymalizacji podatkowej, która pozwala przedsiębiorcy odliczyć stratę poniesioną w poprzednich latach od dochodu uzyskanego z tego samego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych. 

Należy jednak pamiętać, że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty, chyba że podatnik skorzysta z możliwości jednorazowego odliczenia do 5.000.000 zł (dla strat od 2019 r.). Rozliczenie to ma zastosowanie zarówno w podatku dochodowym od osób prawnych, jak i w podatku dochodowym od osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą.

Prowadzisz spółkę z o.o. i  szukasz dobrej księgowej? Zaufaj specjalistom i wybierz księgowość spółek z o.o. w Biurze Rachunkowym EFEKTA!.

Czym jest strata podatkowa?

Strata podatkowa występuje w sytuacji, gdy koszty uzyskania przychodu w danym roku podatkowym przewyższają osiągnięty w tym roku przychód. W konsekwencji nie powstaje obowiązek zapłaty podatku dochodowego, ale podatnik nabywa prawo do rozliczenia tej straty w kolejnych latach podatkowych.

Wysokość tej straty może być odliczona od dochodu w przyszłości, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Przepisy dotyczące tego mechanizmu zostały w ostatnich latach istotnie znowelizowane, zwłaszcza po 1 stycznia 2018 r. i po 1 stycznia 2019 r.

Rozliczenie straty z lat ubiegłych – ogólne zasady

Zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (updop), podatnik może:

1. Obniżyć dochód uzyskany z tego samego źródła w kolejnych pięciu latach podatkowych, przy czym kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty, albo
2. Obniżyć jednorazowo dochód uzyskany z tego źródła w jednym z najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu lat podatkowych o kwotę nieprzekraczającą 5.000.000 zł, a nieodliczona kwota podlega rozliczeniu w pozostałych latach tego pięcioletniego okresu, z zachowaniem limitu 50% w każdym roku.

Rozliczenie strat z lat 2021–2024

Od 2019 r. przepisy pozwalają na większą elastyczność w rozliczaniu strat w porównaniu do poprzednich przepisów z roku 2018. Podatnik może:

• Rozliczać część straty w kolejnych pięciu latach, do 50% kwoty straty rocznie, albo
• Obniżyć jednorazowo dochód uzyskany z tego samego źródła w jednym roku o kwotę do 5.000.000 zł. Nieodliczona część straty może być dalej rozliczana przez resztę pięcioletniego okresu.

Przykład:

Spółka poniosła stratę z działalności gospodarczej w 2024 r. w wysokości 200.000 zł. W 2025 r. osiągnęła dochód w wysokości 300.000 zł z tego samego źródła. Może:

• odliczyć jednorazowo całość straty (200.000 zł), albo
• odliczyć tylko 100.000 zł (50% kwoty straty) i pozostałą kwotę rozliczyć w latach 2026–2029.

Rozliczenie straty w zeznaniu CIT-8 za 2025 r.

W celu prawidłowego rozliczenia straty w CIT-8 za 2025 r., należy wykorzystać załącznik CIT-8/O, gdzie należy rozdzielić straty:

• z lat ubiegłych wg zasad po 2019 r. (część B.2.1),
• ze źródła zysków kapitałowych (część B.2.2),
• z innych źródeł przychodów (część B.2.3).

Strata a estoński CIT

Podatnik, który wybierze opodatkowanie ryczałtem od dochodów spółek (tzw. estoński CIT), traci prawo do rozliczenia strat podatkowych z lat ubiegłych w standardowy sposób. Może jednak, zgodnie z art. 7 ust. 7 pkt 1 updop, obniżyć dochód za dwa lata bezpośrednio poprzedzające wejście w estoński CIT, jeśli pozostanie na ryczałcie przez co najmniej 4 lata.

Przykład:

Spółka przeszła na estoński CIT od lipca 2025 r. Za I półrocze 2025 r. wykazała stratę 800.000 zł. W 2024 r. miała dochód 600.000 zł. Może skorygować zeznanie za 2024 r. i odliczyć 600.000 zł, ale pozostałe 200.000 zł przepada. Jeśli przerwie estoński CIT przed upływem 4 lat, musi zwrócić podatek wraz z odsetkami.

Straty wspólników spółek komandytowych

Od 2021 r. spółki komandytowe są podatnikami CIT. Wspólnicy mogą jednak rozliczyć straty z lat, gdy spółka była transparentna podatkowo, o ile nie ma możliwości rozliczenia ich ze źródła, z którego zostały pierwotnie poniesione. Stosuje się wtedy art. 15 ustawy nowelizującej z 2020 r., umożliwiający proporcjonalne rozliczenie straty.

Straty w podatkowej grupie kapitałowej

W podatkowej grupie kapitałowej (PGK) można odliczyć straty spółki sprzed wejścia do PGK, jeśli:

• strata została poniesiona w ciągu ostatnich pięciu lat,
• nie została wcześniej odliczona,
• PGK osiąga dochód z tego samego źródła.

Kwota obniżenia nie może przekroczyć 50% wysokości straty, ani przekroczyć kwoty dochodu spółki osiągniętego w tym roku.

Straty z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (IP Box)

Straty z tzw. kwalifikowanych praw własności intelektualnej można odliczyć od dochodów z tych samych praw, produktów lub usług przez kolejno po sobie następujących pięciu lat podatkowych.

Przykład:

Spółka uzyskała w 2025 r. stratę 50.000 zł z tytułu sprzedaży prawa patentowego. W latach 2026–2030 może odliczyć ją wyłącznie od dochodów z tego samego patentu lub jego zastosowania w produktach.

Strata podatkowa a korekta odliczenia w podatku dochodowym

W przypadku gdy podatnik stwierdzi, że pierwotnie dokonane odliczenie straty podatkowej było nieprawidłowe – na przykład przekroczyło ustawowe ograniczenie, które stanowi, że kwota obniżenia w którymkolwiek roku nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty – konieczne jest dokonanie odpowiedniej korekty zeznania podatkowego.

Dotyczy to zarówno podatku dochodowego od osób prawnych (CIT), jak i podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT), w przypadku przedsiębiorców rozliczających się według skali lub podatku liniowego. Korekta może być również wymagana, jeśli podatnik błędnie przypisał stratę do innego źródła przychodu, ponieważ zgodnie z przepisami od 2018 r. stratę można odliczyć wyłącznie od dochodu uzyskanego ze źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych. 

Błędne rozliczenie może wpłynąć także na wysokość zaliczki na podatek w kolejnych okresach.

Porada od specjalisty Biura Rachunkowego EFEKTA

„Pamiętaj, by nie odkładać rozliczenia straty na ostatni rok pięcioletniego okresu – istnieje ryzyko, że nie osiągniesz wystarczającego dochodu, by ją skutecznie odliczyć. Warto zaplanować rozliczenia wcześniej, uwzględniając prognozy finansowe. Optymalizacja rozliczenia straty z lat ubiegłych może znacząco poprawić Twoją sytuację podatkową.”

Szukasz biura rachunkowego dla swojej firmy? Wybierz księgowość z biurem EFEKTA

Jeśli chcesz uniknąć błędów przy odliczaniu strat z lat ubiegłych, które mogą skutkować koniecznością złożenia korekt i dopłatą podatku lub zaliczki, zaufaj doświadczonemu partnerowi. Wybierz profesjonalną księgowość dla spółki z o.o. oraz innych rodzajów firm.

Biuro rachunkowe EFEKTA zapewnia kompleksową obsługę podatkową, w tym analizę możliwości odliczenia straty zgodnie z obowiązującymi zasadami.

Dla przedsiębiorców rozliczających się na zasadach ogólnych w podatku dochodowym od osób fizycznych, to gwarancja bezpieczeństwa i zgodności z przepisami. Skontaktuj się z nami i przekonaj się, jak wiele możesz zyskać, mając profesjonalne wsparcie księgowe. 

Oprócz księgowości dla spółek oferujemy również księgowość firm transportowych oraz doradztwo podatkowe. 

Podsumowanie

Rozliczenie straty z lat ubiegłych to efektywne narzędzie podatkowe, które jednak wymaga precyzyjnej analizy przepisów i odpowiedniego planowania. Kluczowe znaczenie ma:

• określenie źródła przychodu,
• znajomość terminów pięcioletniego okresu,
• poprawne wypełnienie CIT-8/O,
• zachowanie limitu – kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości straty (z wyjątkiem strat jednorazowych do 5.000.000 zł).

Zarówno przedsiębiorcy, jak i specjaliści ds. księgowości powinni uważnie śledzić zmiany przepisów, by skutecznie i zgodnie z prawem odliczyć straty z lat ubiegłych oraz zoptymalizować wysokość należnego podatku dochodowego.

Chcesz wiedzieć więcej?

Chcesz zlecić nam prowadzenie księgowość spółki z o.o.? W celu uzgodnienia szczegółów skontaktuj się z nami mailowo:

biuro@efekta.waw.pl

lub dowiedz się więcej na stronie naszego biura rachunkowego EFEKTA. 

Chcesz zadzwonić?

Jeśli chcesz porozmawiać telefonicznie, zapraszamy do kontaktu:

+48 22 403 40 98
+48 604 501 507

FAQ – Rozliczanie straty z lat ubiegłych

1. Na czym polega rozliczanie straty z lat ubiegłych?

Rozliczanie straty z lat ubiegłych polega na możliwości odliczenia straty poniesionej w poprzednich latach podatkowych od dochodu uzyskanego w latach kolejnych, przy spełnieniu określonych warunków. Wysokość straty z lat ubiegłych należy przypisać do odpowiedniego źródła przychodów i uwzględnić ją w rozliczeniu podatkowym, z zastrzeżeniem, że odliczenie nie może przekroczyć 50% kwoty poniesionej straty w danym roku, chyba że zastosowano jednorazowe odliczenie.

2. Czy można odliczyć stratę poniesioną w trakcie roku podatkowego?

Nie, stratę można odliczyć dopiero po zakończeniu roku podatkowego, w którym została poniesiona, i tylko od dochodu uzyskanego w kolejnych latach. W trakcie roku podatkowego nie dokonuje się jeszcze rozliczenia straty – można jedynie uwzględniać ją planując wysokość zaliczek na podatek dochodowy w kolejnych latach, w których dochód się pojawi.

3. Jak wygląda rozliczenie straty z 2025 r.?

Straty z 2025 będą mogły być rozliczane począwszy od 2026 r. przez pięć kolejnych lat. Można je odliczyć od dochodu w ciągu tego okresu, przestrzegając zasad przypisania do odpowiedniego źródła straty oraz limitu 50% rocznie lub jednorazowo do 5 mln zł. Warto pamiętać, że rozliczenie poniesionej straty uwzględnia okres pięciu lat, więc nieodliczona kwota nie przechodzi poza ten okres.

4. Jakie są zasady rozliczania strat w przypadku opodatkowania ryczałtem?

Straty w przypadku opodatkowania ryczałtem (estoński CIT) nie mogą być rozliczane na zasadach ogólnych. Podatnik może skorzystać z odliczenia straty z dwóch lat poprzedzających wejście w ryczałt, pod warunkiem stosowania tej formy opodatkowania przez minimum cztery lata. Po tym czasie straty z ubiegłych lat nie będą mogły być odliczane.

5. Jakie źródła przychodu należy uwzględnić przy rozliczaniu strat?

Od 2018 r. przychody dzielą się na:

• zyski kapitałowe,
• inne przychody (np. przychodami z działalności gospodarczej).

Straty z każdego źródła straty można rozliczyć tylko w odniesieniu do dochodów z tego samego źródła.

6. Czy można odliczyć stratę powstałą w wyniku zbycia walut wirtualnych?

Nie. Strat z odpłatnego zbycia walut wirtualnych nie rozlicza się w ramach ogólnych przepisów o odliczaniu strat. Zamiast tego, wartość straty zwiększa koszty podatkowe w kolejnym roku, zgodnie z art. 15 ust. 13 ustawy CIT.

7. Czy można rozliczyć stratę według skali podatkowej?

Tak, jeśli przedsiębiorca rozlicza się na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej, ma prawo rozliczyć stratę w analogiczny sposób – od dochodu z tego samego źródła i z zachowaniem limitów. Dotyczy to również podatku dochodowego od osób fizycznych.

8. Kiedy przedawnia się możliwość rozliczenia straty?

Można odliczyć straty z każdego roku w ciągu kolejno po sobie następujących pięciu lat podatkowych, liczonych od roku następującego po roku poniesienia straty. Po tym czasie najstarszej straty nie można już odliczyć, nawet jeśli pozostała nieodliczona wartość straty.

9. Co w przypadku, gdy podatnik poniósł stratę w 2021 roku stratę z działalności?

Strata z działalności z 2021 roku może zostać odliczona w latach 2022–2026, zgodnie z zasadą, że straty z lat ubiegłych należy rozliczyć od dochodu z tego samego źródła. Możliwe jest też jednorazowe odliczenie do 5 mln zł. W celu odliczenia straty należy prawidłowo ująć ją w zeznaniu podatkowym.

10. Czy rozliczenie straty wpływa na zaliczki na podatek dochodowy?

Tak. Jeśli podatnik planuje odliczyć od dochodu w ciągu danego roku stratę z lat ubiegłych, powinien to uwzględnić przy obliczaniu miesięcznych lub kwartalnych zaliczek na podatek dochodowy. Warto jednak zachować ostrożność – odliczenie jest możliwe tylko wtedy, gdy rzeczywiście występuje dochód z właściwego źródła.