Opinia zabezpieczająca zamiast interpretacji indywidualnej – co to jest?

Opinia zabezpieczająca to narzędzie, które zapewnia ochronę podatnikowi w przypadku wątpliwości co do zastosowania art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej. W przeciwieństwie do interpretacji indywidualnej, dotyczy sytuacji, w których występuje korzyść podatkowa wynikająca z czynności mogąca zostać uznana za obejście prawa. To rozwiązanie dla tych, którzy chcą potwierdzić, że ich działanie nie narusza przepisów przeciwdziałających unikaniu opodatkowania.

Czym jest opinia zabezpieczająca

Opinia zabezpieczająca to opinia Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, oceniająca konkretne, szczegółowo opisane we wniosku plany podatnika w kontekście Klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. W Opini Zabezpieczającej, poza wyczerpującym opisem czynności, co do której odnosiło się zapytanie podatnika, znajdziemy ocenę, czy w stosunku do tej czynności będą miały zastosowanie przepisy dotyczące uchylania się od opodatkowania. 

Co ważne – jeśli podatnik uzyska opinię zabezpieczającą, w zakresie objętym opinią nie stosuje się w stosunku do niego Klauzuli przeciw unikaniu opodatkowania. W świetle niejednoznacznych i trudnych w interpretacji przepisów, jest to więc swego rodzaju ratunek, pozwalający podatnikowi zakładać, że planowane przez niego działania nie zostaną uznane przez organy podatkowe za unikanie/ uchylanie się od opodatkowania. Podatnik z opinią zabezpieczającą w danej sprawie nie zostanie oskarżony przez organy administracji podatkowej o unikanie opodatkowania, nie musi się zatem obawiać kar podatkowych z tego tytułu.

Szukasz dobrego doradcy podatkowego lub księgowego dla spółki z o.o? Wybierz usług biura EFEKTA!

Czym jest interpretacja indywidualna

Interpretacja indywidualna to mechanizm niezwykle często stosowany przez podatników. Jest to oficjalne stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w danej sprawie. Interpretacja podatkowa nie jest źródłem prawa- a jedynie stanowiskiem Dyrektora KIS w danej, konkretnej sprawie. Może zostać zmieniona, a także może wygasnąć ze względu na zmianę przepisów podatkowych. 

Choć interpretacje indywidualne są jedynie stanowiskiem Dyrektora KIS, są one niezwykle istotne dla podatników, ponieważ przestrzeganie wskazań z interpretacji daje podatnikowi ochronę, nawet w przypadkach, gdy stanowisko Dyrektora KIS byłoby błędne lub stało w sprzeczności z powszechną linią orzecznictwa czy też stanowiskiem organu, który prowadzi postępowanie przeciw podatnikowi.  Warto dodać, że interpretacja chroni jedynie podmiot, który o tę interpretację wystąpił.

Zmieniające się prawo podatkowe i związane z tym trudności interpretacyjne – a z drugiej strony niewielki koszt uzyskania interpretacji podatkowej (jedynie 40 zł) sprawiają, że interpretacje podatkowe są obecnie niezwykle popularne.

Warto jednak podkreślić, że jeśli organ wydający indywidualną interpretacją podatkową stwierdzi, że w odniesieniu do zdarzeń opisanych we wniosku może mieć zastosowanie Klauzula przeciw unikaniu opodatkowaniu, odmówi wydania interpretacji. W takiej sytuacji adekwatnym trybem będzie wystąpienie o wydanie opinii zabezpieczającej.

Klauzula przeciw unikaniu opodatkowania – fundament opinii zabezpieczającej

Mówiąc o klauzuli przeciw unikaniu opodatkowania, mamy na myśli decyzję wydaną przez Krajową Administrację Skarbową, w której stwierdza się, że podatnik celowo unika/ uchyla się od opodatkowania. Klauzulę tą stosuje się wtedy, kiedy podatnik podejmując teoretycznie legalne działania, tworzy jednak przy tym sztuczne konstrukcje, tylko w celu osiągnięcia oszczędności podatkowych. Za działania sztuczne uznaje się takie, które nie zostałyby podjęte, gdyby nie korzyść podatkowa, gdyż są nieracjonalne i ekonomicznie nie uzasadnione.

W przypadku zastosowaniu klauzuli, organy podatkowe mają możliwość określenia wysokości podatków tak, jakby sztuczne działania powzięte przez podatnika w ogóle nie miały miejsca.

Podczas stwierdzania, że działania podatnika były „sztuczne” i miały na celu jedynie uniknięcia opodatkowania , szef KAS może przeanalizować następujące aspekty:

• Czy operacje były dzielone w sposób sztuczny i nieuzasadniony
• Czy podczas transakcji angażowane były w sposób nie uzasadnialny ekonomicznie podmioty pośredniczące
• Czy podczas cyklu transakcji miały miejsce elementy, które miałyby służyć powrotowi do stanu sprzed operacji mającej na celu uzyskanie korzyści podatkowej bądź też elementy wzajemnie się kompensujące/ znoszące
• Czy ryzyko gospodarcze stojące za powziętą decyzją podmiotu przewyższałoby potencjalne korzyści (poza korzyściami podatkowymi)- do tego stopnia, że można by przypuszczać, że podmiot gospodarczy podejmujące racjonalne działania finansowe nie działałby w ten sposób
• Czy w transakcje był zaangażowany podmiot nie prowadzący faktycznej działalności gospodarczej bądź też podmiot mający siedzibę/ miejsce zamieszkania na terytorium kraju stosującego szkodliwą konkurencję podatkową
• Czy osiągnięta korzyść podatkowa ma odzwierciedlenie w poniesionym przez podatnika ryzyku gospodarczym bądź jego przepływach pieniężnych

Gdy interpretacja indywidualna jest niemożliwa – rola opinii zabezpieczającej

Zgodnie z oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej może odmówić wydania interpretacji indywidualnej podatnikowi. Jest to możliwe, o ile Organy KIS przedstawią przekonującą argumentację, pokazującą, że choć w niektórych elementach opisanych we wniosku o wydanie interpretacji mogą zachodzić przesłanki będące podstawą do zastosowania klauzuli o unikaniu opodatkowania.  

Przypomnijmy, że klauzula ta dotyczy sytuacji, w których zachodzi podejrzenie, że podatnik działa wyłącznie w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, podejmując przy tym sztuczne, nie mające poza podatkowych podstaw ekonomicznych czynności.

W takiej sytuacji, zgodnie z NSA, postępowanie w celu uzyskania interpretacji indywidualnej nie jest właściwym trybem prawnym. Podatnik, po uzyskaniu odmowy wydania interpretacji indywidualnej, ma natomiast możliwość wystąpienia o wydanie opinii zabezpieczającej.

Warto podkreślić, że ustawodawca wyraźnie zabrania wydanie interpretacji indywidualnej i co więcej- uchyla ewentualną ochronę wynikającą z takiej interpretacji, o ile stan faktyczny bądź opisane przez podatnika zdarzenie przyszłe mogą wskazywać na zasadność zastosowania klauzuli o unikaniu opodatkowania. 

Jak złożyć wniosek o wydanie opinii zabezpieczającej

Wniosek o wydanie opinii zabezpieczającej może być złożony przez każdego. Podatnicy powiązani tą samą czynnością, której miałby dotyczyć wniosek- mogą go złożyć wniosek o wydanie opinii wspólnej. Wniosek może dotyczyć czynności już dokonanej, rozpoczętej bądź dopiero planowanej.

We wniosku powinno się zawrzeć następujące informacje:

• dane identyfikacyjne podmiotu wnioskującego o opinię,

• określenie podmiotów, które dokonują/ mają zamiar dokonać czynności,
• szczegółowy opis czynności oraz wskazanie powiązań, które określone są w przepisach dotyczących cen transferowych
• Numer Schematu Podatkowego (NSP) w rozumieniu przepisów o MDR/ wyjaśnienie, z jakich powodów uzgodnienie nie zostało zgłoszone w celu nadania NSP,
• Określenie, do jakich celów ma służyć dana czynność i wskazanie jej gospodarczego/ ekonomicznego sensu
• Wskazanie skutków podatkowych, w tym w szczególności korzyści podatkowych, które wynikną z powziętej czynności
• Wskazanie korzyści podatkowych, które nie są przedmiotem analizy w ramach tej opinii zabezpieczającej, ale których osiągnięcie będzie zależne (nawet pośrednio) od dokonania opisanej we wniosku czynności
• Przedstawienie innych czynności (zakończonych, realizowanych lub planowanych), od których- chociażby w sposób pośredni- będzie uzależnione osiągnięcie korzyści finansowych
• Opisanie własnego stanowiska w powyższej sprawie.

Do wniosku należy ponadto dołączyć dokumentację dotyczącą czynności, jak choćby oryginały czy kopie umów/ projektów umów.

Wniosek o uzyskanie opinii zabezpieczającej należy złożyć do właściwego miejscowo Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Procedura rozpatrywania wniosku

Jeśli wniosek nie spełnia wymogów formalnych, Szef KAS wezwie wnioskodawcę do ich uzupełnienia w terminie 14 dni. Brak odpowiedzi skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. W razie potrzeby możliwe jest zorganizowanie spotkania uzgodnieniowego, z którego sporządza się protokół. Spotkanie może być także rejestrowane w formie audio-wideo lub na nośnikach danych.

Opłaty i terminy – koszt wydania opinii zabezpieczającej

Po złożeniu wniosku o wydanie opinii zabezpieczającej, podatnik ma obowiązek w ciągu 7 dni dokonać opłaty za wniosek na rachunek bankowy Ministerstwa Finansów:

• Nazwa posiadacza rachunku: Ministerstwo Finansów Departament Finansów i Księgowości 00-916 Warszawa, ul. Świętokrzyska 12.
• Nazwa banku: Narodowy Bank Polski O/O Warszawa,
• Nr rachunku bankowego 10 1010 1010 0038 2522 3100 0000

Opłata za wniosek to 20 000 zł, przy czym w przypadku opłat od wspólnego wniosku, w przypadku piątego i każdego kolejnego wnioskodawcy opłata ta ulega powiększeniu o 5 000 zł.

Szef KAS powinien rozstrzygnąć wniosek w ciągu 6 miesięcy. Jedynie w uzasadnionych przypadkach, w sytuacjach szczególnie złożonych, w tym wymagających zasięgnięcia opinii biegłego, czas na rozpatrzenie wniosku może zostać przedłużony,, nie więcej jednak niż o 9 miesięcy.

Jeśli wniosek o wydanie opinii zabezpieczającej nie spełnia wymogów, szef KAS może wezwać podmiot składający wniosek do uzupełnienia tych braków- podmiot ma na to 14 dni licząc od dnia doręczenia wezwania. Nie uzupełnienie wniosku będzie powodowało brak rozpatrzenia wniosku. W przypadku wątpliwości odnośnie zawartych we wniosku danych, szef KAS może również poprosić o wyjaśnienie tych wątpliwości bądź zorganizować spotkanie uzgodnieniowe.

Informacje w BIP

Zarówno po wydaniu opinii, jak i w przypadku jej odmowy, sporządzana jest informacja, która publikowana jest w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Publikowana informacja zawiera opis czynności wynikającej z czynności będącej przedmiotem wniosku, a także wyjaśnienie powodów wydania lub odmowy opinii. Dokument ten nie może zawierać danych identyfikujących lub pozwalających na zidentyfikowanie wnioskodawcy lub innych uczestników czynności.

Jakie są korzyści z uzyskania opinii zabezpieczającej

Zdaniem ekspertów, rozliczenia podatników są coraz częściej kwestionowane przez organy podatkowe, rośnie też liczba postępowań klauzulowych. Dodatkowo, same przepisy zawarte w klauzuli o unikaniu opodatkowania nie są sformułowane w sposób jednoznaczny, co może powodować wielość ich interpretacji. W takiej sytuacji, podatnicy mogą obawiać się potencjalnego zakwestionowania ich operacji przez organy podatkowe.

Chcąc zabezpieczyć się przed ewentualnymi sporami w tej kwestii, warto rozważyć złożenie wniosku o opinię zabezpieczającą. Należy pamiętać,  że wydanie opinii zabezpieczającej jest dla podatnika gwarancją, że objęta nią czynność nie zostanie zakwestionowana poprzez zastosowanie Klauzuli. Jest to swego rodzaju ochrona podmiotu przed potencjalnymi przyszłymi konsekwencjami finansowymi oraz karno-skarbowymi.

Ograniczenia i wady opinii zabezpieczającej

Choć opinie zabezpieczające zyskują obecnie na popularności, warto spojrzeć z drugiej strony na ich wady i ograniczenia. Bez wątpienia dużym minusem jest koszt takiej opinii- za wniosek o uzyskania opinii zabezpieczającej trzeba zapłacić 20 000 zł. Kwota ta, zaniedbywalna w przypadku dużych podmiotów, może być odczuwalna w przypadku tych mniejszych. Kolejnym minusem jest czas oczekiwania na rozpatrzenia wniosku- może być to maksymalnie nawet 6 miesięcy.

Jak wiemy, uzyskana opinia zabezpieczająca jest gwarancją, że czynność nią objęta nie będzie podlegała zakwestionowaniu w oparciu o klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania. Warto jednak podkreślić, że ta funkcja ochronna dotyczy jedynie możliwości wszczęcia postępowania klauzulowego.

Ostatnią kwestią, którą warto poruszyć, jest fakt, że składając wniosek o wydanie opinii zabezpieczającej, podatnik musi się liczyć z różną jej treścią. Nie odosobnione są bowiem sytuacje, że przy stosunkowo podobnych czynnościach objętych wnioskiem, organ wydał rozstrzygnięcia odmienne,  podkreślając, że „ zamysł ustawodawcy należy zawsze interpretować indywidualnie dla każdego przypadku”.

Odmowa interpretacji indywidualnej – co dalej

Jeśli Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uzna, że choć część okoliczności wskazanych we wniosku o interpretację indywidualną może generować przesłanki do zastosowania klauzuli o unikaniu opodatkowania, odmówi jej wydania.

W takiej sytuacji, podatnik powinien wystąpić z wnioskiem o opinię zabezpieczającą do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej,

Porównanie- opinia zabezpieczająca a interpretacja indywidualna

Zarówno opinia zabezpieczająca, jak i interpretacja indywidualna to instytucje prawa podatkowego, które mają na celu chronić podmioty gospodarcze przed konsekwencjami, jakie mogą przynieść ich działania w sferze podatkowej. 

W przypadku interpretacji indywidualnej, główny cel takiej interpretacji to zdefiniowanie, jak powinno być interpretowane prawo podatkowe w danej, konkretnej sytuacji podatnika. Z kolei główny cel opinii zabezpieczającej to gwarancja braku oskarżenia od uchylanie się od opodatkowania ze strony organów podatkowych.

Oba te instrumenty pomagają zminimalizować ryzyko działań podatników w sferze podatkowej.

Różni je zdecydowanie koszt: opłata za wydanie opinii zabezpieczającej to  20 000 zł, natomiast za wydanie interpretacji indywidualnych – 40 zł. Do wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wystarczy załączyć znacznie mniejszą ilość informacji. Oba te argumenty powodują, że interpretacja indywidualna cieszy się większym zainteresowaniem podatników.

Trzeba jednak pamiętać, że tylko opinia zabezpieczająca daje gwarancję, że objęta nią czynność nie będzie podlegała zakwestionowaniu w drodze klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. 

Potrzebujesz wsparcia? Skorzystaj z pomocy biura rachunkowego EFEKTA

Jeśli rozważasz złożenie wniosku o opinię zabezpieczającą lub masz wątpliwości dotyczące skutków podatkowych planowanej czynności, nie działaj na własną rękę. Przepisy, takie jak art. 119a Ordynacji podatkowej, wymagają precyzyjnej analizy i doświadczenia. Biuro rachunkowe EFEKTA oferuje kompleksowe wsparcie w zakresie doradztwa podatkowego i pomoże Ci bezpiecznie przejść przez całą procedurę – od przygotowania dokumentacji po reprezentację przed organami skarbowymi.

Biuro rachunkowe EFEKTA oferuje kompleksową obsługę księgową spółek z o.o. oraz fachowe doradztwo podatkowe. Z nami masz pewność, że działasz zgodnie z przepisami i bezpiecznie podatkowo.

Chcesz wiedzieć więcej?

Chcesz zlecić nam prowadzenie księgowość spółki z o.o.? W celu uzgodnienia szczegółów skontaktuj się z nami mailowo:

biuro@efekta.waw.pl

lub dowiedz się więcej na stronie naszego biura rachunkowego EFEKTA. 

Chcesz zadzwonić?

Jeśli chcesz porozmawiać telefonicznie, zapraszamy do kontaktu:

+48 22 403 40 98
+48 604 501 507

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Kto może wnieść wniosek o wydanie opinii zabezpieczającej?

Wniosek może wnieść każdy zainteresowany podmiot, który planuje, rozpoczął lub zrealizował daną czynność. W przypadku kilku podmiotów uczestniczących w jednej czynności możliwe jest złożenie wspólnego wniosku.

Czego dotyczy opinia zabezpieczająca?

Opinia zabezpieczająca dotyczy skutków podatkowych wynikających z określonej czynności oraz ewentualnego zastosowania art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej, który odnosi się do działań, których przedmiotem lub celem ustawy podatkowej nie jest uzyskanie korzyści podatkowych.

Co musi zawierać wniosek?

Wniosek powinien zawierać m.in.:

• dane identyfikujące wnioskodawcę,
• opis czynności,
• informacje o uczestnikach czynności i powiązaniach,
• uzasadnienie ekonomiczne,
• wskazanie wskazanej we wniosku korzyści podatkowej,
• własne stanowisko w sprawie.

Wszystkie dane przedstawione we wniosku muszą być zgodne z rzeczywistością i kompletne.

Czy można dołączyć dokumenty do wniosku?

Tak, do wniosku można dołączyć dokumentację potwierdzającą stan faktyczny – np. projekty lub kopie umów.

Kiedy Szef KAS odmawia wydania opinii zabezpieczającej?

Szef Krajowej Administracji Skarbowej odmawia wydania opinii, jeśli z analizy przedstawionej we wniosku sytuacji wynika, że do wniosku korzyści podatkowej wynikającej z czynności może mieć zastosowanie art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że dana korzyść może nie być zgodna z celem lub przedmiotem przepisów podatkowych.

Co zrobić w przypadku odmowy wydania opinii?

W razie odmowy wnioskodawca ma prawo wnieść skargę do sądu administracyjnego.

Ile czasu trwa rozpatrzenie wniosku?

Zgodnie z przepisami, wniosek powinien zostać rozpatrzony nie później niż w ciągu 6 miesięcy. W skomplikowanych sprawach termin może zostać przedłużony maksymalnie o kolejne 9 miesięcy.

Jaka jest opłata za złożenie wniosku?

Opłata wynosi 20 000 zł i musi zostać wniesiona w ciągu 7 dni od złożenia wniosku. W przypadku wspólnego wniosku kilku zainteresowanych, opłata wzrasta o 5 000 zł od piątego i każdego kolejnego wnioskodawcy.

Czy opłata może zostać zwrócona?

Tak, w przypadku wycofania wniosku zwracana jest połowa opłaty. W razie nadpłaty – zwracana jest nadpłacona kwota.

Czy opinia lub odmowa są publikowane?

Tak, na podstawie wydanej opinii lub decyzji o odmowie, publikowana jest informacja w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) prowadzonym przez urząd obsługujący ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Treść tej informacji nie może zawierać danych identyfikujących lub pozwalających na zidentyfikowanie wnioskodawcy lub innych uczestników czynności.